- Tsamba: San Pedro de Atacama, Antofagasta, Chile;
- Zuva reSheyo: 12th c.
Chili ndiyo nyika inoshamisa, iyo munhu wose anofambira mberi uye mufambiro ane chikwereti chekuongorora. Iyi nyika inoshamisa yakakurumbira kwete chete yezvikara zvayo zvepanyika uye nzvimbo dzenyika, dzimba dzakanaka uye nyika dzakazivikanwa mumamziyamu, asiwo nzvimbo dzakasiyana-siyana dzekuchera matongo, imwe yadzo inhare yakakurumbira yePukará de Quitor, iri kuchamhembe-kumavirazuva Chile. Ngatitaurire pamusoro payo zvakadzama.
Chii chinonakidza pamusoro penhare yePucara de Quitor?
Chokutanga, zvakakosha kuziva kuti nhare yePucara de Quitor iri makiromita mashoma kubva kumusha muduku weSan Pedro de Atacama uye anenge 50 kubva kumuganhu weChile neBolivia. Inowanikwa pamusoro pegomo, kumucheto kwekumaodzanyemba kwehova muCordillera de la Sal, kuburikidza nekuyerera kweRwizi rwaSan Pedro.
Nzvimbo yakakurumbira yekuchera matongo, maererano nevatsvakurudzi, yakagadzirwa mu-pre-Columbian civilizations, kana kuti panzvimbo-muzana remakore rechigumi nemana. Nhare yakasikirwa kuchengetedza vagari vemo kubva kune zvingangoita mauto ehondo uye kurwisa kwevavengi kune dzimwe maguta eSouth America, pamwe nekudzivirira nzira dzinokosha dzekutengeserana. Nenzira, kureba kwechikomo pane iyo nhare yePukara de Kitor iri kusvika mamita makumi matatu: kubva kure zvakadaro yakange yakanyatsonaka yekudzora kufamba kwevavengi, uye nzvimbo dzakadzika dzakaputirwa sekudzivirirwazve.
Nzvimbo yose inoshandiswa nenhare inenge 2.9 hectares. Munharaunda iyi makange mune zvivako mazana maviri zvakange zvakatarwa kune vanhu vanogara nekuchengetedza zviyo, matanda nezvimwe zvinhu. Zvose izvi zvinogadzirwa nematombo akachena-mavara, anoshandura mumvuri kusvika kune chiedza chakajeka muzuva.
Muna 1982, nhare yePucara de Quitor yakaziviswa yeNational Monument yeChile uye nhasi iyo inowanzozivikanwa nevekushanyirwa kwenyika. Kushanya kunhare hakuna zvachose uye zvinogoneka chero nguva yakakodzera iwe.
Nzira yekuenda seiko?
Enda pachiteshi chenhare kubva kuguta reSan Pedro de Atacama , iri makiromita matatu chete. Zviri nyore kusvika Pucara de Quitor nokutora motokari kana kutengesa taxi. Rwendo runotora anenge maminitsi gumi, rwendo rwacho runoita neawa.