The volcano. Iri shoko rinonyangadza uye rinotyisa panguva imwe chete. Vanhu vave vachikoshesa pane chimwe chinhu chakanaka uye chakaipisisa, nokuti runako, pamwe chete nemwengo, inowedzera kuve yakakosha, asi panguva imwechete imwe inobva yayeuka nhoroondo yeguta rePompeii. Mhirizhonga haina kuunza kuparadza kwakanyanya kwakadai kuchiri kuchengetwa pamapeji ehupenyu hwedu kwemazuva mazhinji, nokuti nekuda kwevasayendisiti vanogona kutaura kuti gomo ripi gomo rinopisa uye kwete, vanhu vakamira kugadzika pasi petsoka dzemakomo ane ngozi. Asi, zvisinei, mhirizhonga inoenderera mberi iripo uye inopinda muhubernation, zvino inomuka kubva kurara kuti utange hupenyu hunoshingaira. Ngationei kuti ndezvipi zvipukisa zviya zvakakura munyika yose.
Makuru gumi ekuputika kukuru munyika
- Yellowstone volcano. Iyi mhepo inoputika iri muJenistone National Park muUnited States. Yellowstone inogona kutumidzwa kuti ndiyo mhepo inoputika pasi pose, uyewo inopisa mhepo yakawanda munyika yose. Kureba kwemakomo kune 3142 mamita pamusoro pegungwa, uye nzvimbo yegomo iri makiromita 4000 makiromita. Nharaunda yegomo iri rinopetwa makumi maviri kudarika ukuru hweWashington, guta guru reUnited States of America. Iyi mhirizhonga ichiri kuparara, kunyange kubvira pakutanga kwezana remakore makumi maviri nemakore, yakatanga kuratidza zviratidzo zvebasa. Maererano nevasayendisiti, ichi chinoputika chinoputika anenge makore mazana matanhatu nemazana matanhatu, uye sezvo kuputika kwekupedzisira kwakapfuura makore anenge 640 zviuru.
- Vesuvius mhirizhonga. Iyi ndiyo mhepo yakakwirira zvikuru yeEurasia panguva ino. Uyewo iyo ndiyo mhepo yakakwirira zvikuru muEurope. Inowanikwa makiromita gumi nemashanu kubva kuguta reItaly reNaples . Kureba kwayo ndiko mamita 1281. Parizvino, Vesuvius ndiyo chete inoputika mhepo muEurope, uye kuwedzera iyo inoonekwa seimwe yemakomo anopisa. Sayenzi inoziva zvinopfuura makumi masere makumi mapfumbamwe emapapiro ayo, rimwe rayo rakaparadzwa nemukurumbira wePompeii .
- Gomo rePopocatepetl. Iyi mhirizhonga inoshandawo. Inowanikwa kumaodzanyemba kweMexico. Kureba kwePopokateptl kune 5452 mamita. Kupfuura hafu yezana remakore, basa rake raiva duku, uye kazhinji, nhoroondo inoziva nezvemakumi matatu nematanhatu makuru ekuputika kwegomo iri. Popocatepetl inogona kudanwa kuti ndiyo yakakura zvikuru inoputika mhepo panguva ino.
- The volcano of Sakurajima. Gomo rinoputika, iri muJapan. Pane imwe nguva paakanga ari pachitsuwa chacho, asi panguva imwe chete yezviputi zvakakura zvakawanda zvevhavha yakamunamatira kunyika. Kureba kwechibhururuka kune 1118 mamita pamusoro pegungwa. Panguva ino, Sakuradzim inoshanyira nevashanyi vakawanda gore roga rega, pasinei nokuti mhepo inoputika inenge iri nguva dzose mubasa - utsi huchibva mumuromo wayo, uye dzimwe nguva kunewo maduku maduku.
- Gomo reGaleras. Iyi mhirizhonga iri muColombia. Kureba kweGaleras kuri 4267 mamita pamusoro pegungwa. Basa rekuputika uku kwakaratidzwa muna 2006, panguva imwe chete vanhu vakadzingwa kubva kumisha yakapoteredza. Muna 2010, vanhu vakawanda vakabuda, sezvo gomo racho rinoramba richiita basa rayo. Kunyangwe kwemazana akapfuura makore zviuru zvishanu Galeras, kana yakasununguka, haina kunyanya kukosha.
- Merapi Volcano. Ikozvino mhepo inoputika Indonesian, iri muJava. Kureba pamusoro pemvura yegungwa ndiko 2914 mamita. Iyi mhepo inoputika inogara iri kushanda. Kuputika kwechidiki kunowanikwa kakawanda pagore, uye zvikuru zvinowanikwa kamwe chete makore gumi. Merapi akatora hupenyu huzhinji, asi mune imwe yekuputika kwake kukuru, akatochinja nzvimbo dzakapoteredza.
- The volcano of Nyiragongo. Iyi mhirizhonga iri muAfrica, mumakomo eVirunga. Panguva ino, inowedzera muhope yekurara, kunyange zvazvo basa risina basa rimwe nguva rinowanikwa. Kuputika kukuru kwegomo iri kwakanyorwa muna 1977. Nenzira yakawanda, iyi mhirizhonga inofadza nokuti mvura yayo ine mvura yakawanda nokuda kwekuumbwa kwayo, naizvozvo, pakuputika, kukurumidza kwayo kunogona kusvika kunyange makiromita zana paawa.
- Volcano Ulawun. Gomo iri rinoputika pachitsuwa cheNew Guinea uye panguva iyo iri gomo rinoputika. Kureba kwayo ndeye 2334 mamita pamusoro pegungwa. Iyi gomo rinoputika kakawanda. Kamwe kamwe gomo iri rakanga riri pasi pemvura, uye pamusoro penyika rakabuda muna 1878 chete.
- The Taal volcano. Iyi gomo rinoputika iri muPhilippines, pachitsuwa cheLuzon. Taal inocherechedza nekuti ndiyo duku kudarika mhepo dzose dzisati dzisina kuputika munyika, uye kune dziva muTaal Crater. Gore negore Taal anoshanyira vatashanyi vakawanda kubva kumativi ose enyika.
- The Mauna Loa volcano. Mauna Loa inyuchi inoputika muHawaii, USA. Iyo yakakwirira yegomo iri ine 4169 pamusoro pegungwa. Iyi mhirizhonga inogona kutaridzirwa sehombekombe yakakwirira pane imwe nyika, kana iwe uchifunga nezvemvura iri pasi pemvura, iyo yakareba kusvika mamita 4 500. Nguva yekupedzisira apo gomo iri rakapera zvikuru muna 1950.